8 เมษายน 2569: อาจารย์ ดร.ไมตรี บุญขันธ์ มาช่วยยกระดับหัวหน้างานด้วยหลักสูตร “การประเมิน Kaizen และการให้คำแนะนำ” ฝึกทักษะการตรวจประเมินอย่างเป็นระบบ พร้อมเทคนิค Feedback จูงใจพนักงานเพื่อสร้างนวัตกรรมในองค์กรให้ยั่งยืน
ขอบคุณ บริษัท ไทย นิปปอน เซอิกิ จำกัด ด้วยครับ
คณะกรรมการและที่ปรึกษา ไคเซ็น ต้องมีความเข้าใจหลักการในแต่ละขั้นตอนของการดำเนินกิจกรรมไคเซ็นอย่างลึกซึ้ง โดยเริ่มตั้งแต่ความเข้าใจเกี่ยวกับการศึกษาภาพการปฏิบัติงานจริง การวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหา การเสนอแนะทางในการปรับปรุง และการประเมินผลลัพธ์ที่ได้จากการปรับปรุงงาน ซึ่งคณะกรรมการควรสามารถแนะนำวิธีการเขียนที่ถูกต้อง เช่น ควรแปลงข้อมูลออกมาเป็นตัวเลข ไม่ใช้ความรู้สึก เช่น “ผลลัพธ์ที่ได้คือ ทำงานเร็วขึ้น” เราก็ควรเปลี่ยนเป็น “เร็วขึ้น 30 นาที/วัน ลดค่าใช้จ่ายได้ 250 บาท/วัน” เป็นต้น สำหรับข้อเสนอแนะที่ไม่สามารถแปลงเป็นตัวเงินได้ แต่เป็นประโยชน์เช่น การลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุ ลดความเสี่ยง เพราะก็เป็นประโยชน์เหมือนกัน โดยอาจพิจารณาเป็นจำนวนครั้งที่ลดลง หรือการลดโอกาสในการเกิดเป็นต้น
นอกจากนี้คณะกรรมการยังต้องสามารถแนะนำอีกด้วยว่า ข้อเสนอนั้น เข้าเกณฑ์หรือไม่ หรือควรปรับเปลี่ยนการเขียนอย่างไร? ตัวอย่างข้อเสนอแนะที่ไม่ได้รับการพิจารณา สำหรับการพิจารณาหัวข้อนั้น เรามีหลักง่ายๆ 2 ข้อ ข้อแรกคือ ความจำเป็น หมายถึง โดยตั้งคำถามว่า “เรื่องนี้จำเป็นต้องทำไหม?” ถ้าตอบว่าจำเป็นต้องทำ ก็ผ่าน เรื่องที่จำเป็นต้องทำ โดยส่วนใหญ่ จะเป็นเรื่องเกี่ยวกับ ต้นทุน คุณภาพ ความปลอดภัย การส่งมอบ สภาพแวดล้อม เป็นต้น และข้อที่สอง ความคุ้มค่า โดยพิจารณาว่า เรามีความสามารถที่จะใช้เงินเพื่อทำสิ่งนั้นๆได้ หรือพูดง่ายๆ ก็คือ “จะคุ้มไหมถ้าใช้เงินกับเรื่องนี้” เช่น การวิจารณ์แผนกอื่น หรือผู้อื่น ใช้ค่าใช้จ่ายสูง การลอกผลงานของผู้อื่น การซื้อเครื่องจักรใหม่ ใช้หุ่นยนต์ที่มีราคาสูง หรือสร้างโรงงานใหม่ เป็นต้น ซึ่งโอกาสที่จะนำสิ่งเหล่านี้ปฏิบัติแทบจะเป็นศูนย์ คุณลักษณะของไคเซ็นจะเน้นการปรับปรุงทีละเล็กละน้อยและเป็นไปอย่างต่อเนื่องโดยการปรับปรุงสามารถทำเป็นรายบุคคลหรือเป็นทีมก็ได้การทำ ไคเซ็นให้ประสบความสำเร็จต้องมีทัศนคติที่ดีได้แก่ต้อง ละทิ้งความคิดเก่าที่ว่าไม่สามารถทำได้และคิดใหม่ว่าทุกอย่างสามารถทำได้ (Can do) , อย่ายอมรับคำแก้ตัว , ไม่ต้องแสวงหาความสมบูรณ์แบบของการปรับปรุงงานก่อนลงมือทำ ,ไม่จำเป็นต้องใช้เงินหรือทรัพยากรมากมายเพื่อทำการปรับปรุง, การปรับปรุงให้ดีขึ้นนั้นไม่มีจุดสิ้นสุดหรือไม่มีจุดจบเป็นต้นโดยหลักสูตรนี้จะช่วยให้เข้าใจการแนวคิดการปรับปรุงงานแบบไคเซ็น เรียนรู้วิธีการค้นหาจุดที่ควรปรับปรุงขั้นตอนการดำเนินงานไคเซ็น แนวทาง/เทคนิคการปรับปรุงงาน ด้วยเครื่องมือต่างๆ โดยมีแนวทางประยุกต์ใช้ในงานของตนเองต่อไป ดังนั้นหากองค์กรได้มีการส่งเสริมสนับสนุนแนวคิด “การปรับปรุงงานด้วย KAIZEN” ดังที่กล่าวมาแล้ว องค์กรจะได้รับการพัฒนาโดยพนักงานทุกระดับและเป็นวัฒนธรรมในองค์กรอย่างยั่งยืน
หัวข้อการอบรม
1. ทำไม KAIZEN จึงมีความสำคัญต่อการพัฒนางานและองค์กร
2. รูปแบบการคิดในการพัฒนางานแบบต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับแนวคิดไคเซ็น
3. The Thin Line: การคัดแยก “งานหลักตามหน้าที่ (Job Description)” ออกจาก “งานปรับปรุง (Kaizen)”
4. หลักการเขียนข้อเสนอแนะเบื้องต้นของไคเซ็นในการปรับปรุงงาน
Workshop: “แบบไหนคือไคเซ็น?” ให้ผู้เข้าอบรมทำ Quiz จากตัวอย่างจริงที่เคยส่งมาในอดีต
5. การแบ่งประเภทและระบบข้อเสนอแนะของไคเซ็น (KAIZEN Suggestion)
- ประเภทที่ 1: การลดความสูญเสีย (Waste Reduction) เน้น 8 Wastes
- ประเภทที่ 2: การเพิ่มประสิทธิภาพ/คุณภาพ (Quality & Productivity)
- ประเภทที่ 3: ความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม (Safety & Ergonomics)
Key Focus: การมองหาความคุ้มค่า (Cost-Benefit) ในแต่ละประเภท
6. การเป็นที่ปรึกษา KAIZEN และปัญหาที่ควรนำมาทำและไม่ควรนำมาทำ ไคเซ็น
- ควรทำ (Do): การแก้ไขที่รากเหง้า (Root Cause), การป้องกันความผิดพลาด (Poka-Yoke), การนำกลับมาใช้ใหม่ 3R
- ไม่ควรทำ (Don’t): การซื้อเครื่องจักรมาแทนคนโดยไม่ปรับปรุง Process, การทำความสะอาด (5ส พื้นฐาน) ที่ไม่มีการปรับปรุงวิธีทำงาน, ข้อเสนอแนะที่เลื่อนลอย (เช่น “ควรจะระวังมากขึ้น”)
7. การดำเนินกิจกรรม KAIZEN ในองค์กรให้ประสบผลสำเร็จ
- เทคนิคการให้คำแนะนำ (Feedback) เมื่อต้อง “ตีตก” หรือ “ให้กลับไปแก้”
- การใช้หลักการ Positive Reinforcement เพื่อให้พนักงานไม่เสียกำลังใจ
- เทคนิคถามนำ (Coaching Questions) เพื่อให้พนักงานเห็นช่องทางการปรับปรุงที่ลึกซึ้ง
8. Q&A สรุปประเด็นที่ยังเห็นไม่ตรงกัน
