29 ตุลาคม 2569: อาจารย์ ดร.ไมตรี บุญขันธ์ วันนี้ได้ฝึกอบรมพร้อมการทำกิจกรรมเสริมสร้างความรู้ .. “การบำรุงรักษาเชิงวางแผนและเชิงพยากรณ์ (Preventive & Predictive maintenance)“ ครับ..
#PM #PlannedMaintenance #Predictive maintenance
ขอบคุณ บริษัท แอสติโม่ (ลำพูน) จำกัด ด้วยครับ
การผลิตสินค้าจำนวนมากของโรงงานต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น การควบคุมคุณภาพของสินค้า ไปจนถึงประสิทธิภาพการผลิต ซึ่งขึ้นอยู่กับสภาพของเครื่องจักรถ้าเครื่องจักรอยู่ในสภาพดี การทำงานก็จะมีประสิทธิภาพสม่ำเสมอ สามารถทำให้ธุรกิจเดินหน้าต่อไปอย่างราบรื่น แต่ถ้าส่วนใดส่วนหนึ่งของเครื่องจักรเสียหาย อาจจะทำให้ประสิทธิภาพการผลิตลดลง จนถึงไม่สามารถผลิตสินค้าออกมาได้ ด้วยเหตุนี้เราจึงต้องนำ Preventive maintenance เข้ามาจัดการ คือการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน โดยเป็นการรวมคำระหว่าง preventive แปลว่า ป้องกัน ส่วน maintenance แปลว่าบำรุงรักษา เมื่อนำทั้งสองมารวมกัน preventive maintenance หมายถึง บำรุงรักษาเพื่อป้องกันไม่ให้เครื่องจักรเสียหายมากขึ้น โดยการวิเคราะห์และบำรุงรักษาก่อนที่จะเกิดปัญหาขึ้นมานั้นเอง เนื่องจากเป็นพื้นฐานที่มีการประยุกต์ใช้ในระบบ ISO 9001 ด้วย ตามมาตรฐานของกิจกรรมมีอยู่ 2 ส่วนหลักคือ การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive maintenance) และ การบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์ (Predictive maintenance) สำหรับการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน โรงงานหรือองค์กรส่วนใหญ่มีความคุ้นเคยกันอยู่แล้วเป็นอย่างดี ในเรื่องของ การบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์ (Predictive maintenance) ได้ถูกกำหนดไว้ว่า “องค์กรต้องมีการใช้วิธีการบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์ในการปรับปรุงประสิทธิผลและประสิทธิภาพของอุปกรณ์ในการผลิต”
การบำรุงรักษาเชิงวางแผน (Planned Maintenance) เป็นกิจกรรมหลักที่สำคัญกิจกรรมหนึ่งของ TPM ซึ่งมีแนวคิดในการสร้างระบบบำรุงรักษาที่มีประสิทธิภาพตลอดช่วงอายุของเครื่องจักร เพื่อให้เครื่องจักรทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยมีเป้าหมายหลักคือ การเสียหายของเครื่องจักรเป็นศูนย์ (Zero Failure) โดยแผนกซ่อมบำรุงเครื่องจักรของโรงงาน มักจะพบปัญหาการขาดอะไหล่ในการนำมาซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องจักร เช่น บางครั้งมีอะไหล่สำรองในส่วนที่ไม่จำเป็นของเครื่องจักร หรืออาจจะมีอะไหล่ที่สำรองไว้มากหรือน้อยเกินไป เป็นต้น ดังนั้น การที่มีอะไหล่สำหรับการซ่อมตามที่ต้องการตามกำหนดเวลา การจัดเตรียมการสำรองอะไหล่ที่ใช้ในการซ่อมบำรุงอย่างมีระบบ จึงเป็นปัจจัยหลักที่สำคัญที่ทำให้สามารถลดปัญหาการขาดแคลนอะไหล่ และซ่อมบำรุงได้อย่างมีประสิทธิภาพและตรงเวลา
การบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์ (Predictive maintenance) คือ “กิจกรรมที่อยู่บนพื้นฐานของข้อมูลจากกระบวนการที่มีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันปัญหาในการบำรุงรักษาโดยการพยากรณ์ความน่าจะเป็นในการเกิดความล้มเหลว” นั่นหมายความว่าองค์กรต้องใช้ข้อมูลที่มีอยู่นำมาใช้พยากรณ์ว่าเครื่องจักร หรืออุปกรณ์ที่เราใช้อยู่ในกระบวนการ น่าจะเกิดความล้มเหลว หรือมีอะไรน่าจะเสียได้บ้าง
การอบรมเชิงปฏิบัติการนี้ จึงเป็นคำตอบที่ดีขององค์กรที่ต้องการเพิ่มประสิทธิภาพของการผลิต ด้วยการเพิ่มความสามารถในการเดินเครื่องได้ตลอดเวลาของเครื่องจักรผ่านกิจกรรมการซ่อมบำรุง ที่ในระหว่างการอบรมจะมีแบบฝึกหัด ตัวอย่าง และการระดมสมองของผู้เข้าร่วมการอบรมเอง เพื่อให้เกิดความเข้าใจและสามารถนำไปใช้ได้จริงหลังการอบรม

หัวข้อการอบรม
1. แนวคิดในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต
- 1.1 องค์ประกอบของธุรกิจ ต้นทุน กำไร และรายได้
- 1.2 พื้นฐานการผลิตตามหลักการ 4M
- 1.3 องค์ประกอบที่สำคัญในสายการผลิตที่ประสบผลสำเร็จ
- 1.4 ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความสูญเสียในกระบวนการผลิต
2. แนวคิด และ หลักการของ Total Productive Maintenance – TPM
3. แนวทางการทำให้เครื่องจักรขัดข้องเป็นศูนย์ (การเก็บอะไหล่/แผนฉุกเฉิน)
4. การวางแผนการซ่อมบำรุง การเก็บข้อมูล และการปรับปรุง
- วงจรการซ่อมบำรุง
- ข้อมูลจากการทำ PM
- ข้อมูลจากใบแจ้งซ่อม
- ข้อมูลจากการตรวจสอบประจำวัน
- การประเมินผลการวางแผนการซ่อมบำรุงประจำปี
5. การซ่อมบำรุงรักษาเครื่องจักรด้วยตนเองของพนักงานหน้าเครื่อง
6. การเพิ่มประสิทธิภาพในการซ่อมบำรุงเครื่องจักร จากพนักงานหน้าเครื่องและช่างเทคนิค
7. ความสูญเสียหลัก 6 ประการของเครื่องจักร
8. ขั้นตอนการดำเนินกิจกรรม Planned Maintenance 6 ขั้นตอน
- 1.ประเมินเครื่องจักรและสภาพปัจจุบัน
- 2.ทำให้กลับสู่สภาพปกติและปรับปรุงจุดอ่อน
- 3.การจัดการข้อมูลและเอกสารที่เกี่ยวข้องในระบบซ่อมบำรุงเชิง
- 4.การบำรุงรักษาตามกำหนดเวลา
- 5.การบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์
- 6.ประเมินการบำรุงรักษาเชิงวางแผน
9. การวัดประสิทธิภาพและวิเคราะห์การใช้งานเครื่องจักรร่วมกันด้วยค่า OEE, MTBF, MTTR
10. การแก้ไขปัญหาในการซ่อมบำรุงด้วย Cause-Effect Diagram, Tree Diagram, Relation Diagram
11. กลยุทธ์ในการดำเนินการ Predictive Maintenance
– การวิเคราะห์เครื่องจักรเพื่อการกำหนดลักษณะการบำรุงรักษา
– การวิเคราะห์เครื่องจักรเชิงพยากรณ์ ด้วยคลื่นเสียง
– การวิเคราะห์เครื่องจักรเชิงพยากรณ์ ด้วยความสั่นสะเทือน
– การวิเคราะห์เครื่องจักรเชิงพยากรณ์ ด้วยภาพถ่าย
– การวิเคราะห์เครื่องจักรเชิงพยากรณ์ ด้วยสารหล่อลื่นที่ใช้แล้ว
– การวิเคราะห์เครื่องจักรเชิงพยากรณ์ ด้วยการเก็บข้อมูลเพื่อนำมาวิเคราะห์
12.ข้อดีของการใช้การบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์ในการผลิต
Workshop1: การสำรวจเครื่องจักรเพื่อทำระบบ Predictive Maintenance เบื้องต้นของผู้เข้าอบรม
Workshop2 การรวมตัวเพื่อสร้างกลุ่ม ในการทำกิจกรรม Predictive Maintenance แบ่งผู้เข้าสัมมนาออกเป็น กลุ่มย่อย นำเครื่องจักรที่ใช้ในการปฏิบัติงานจริงในโรงงานมาทำกรณีศึกษา และนำเสนอผลงานแต่ละกลุ่มอภิปรายแสดงความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนประสบการณ์
สรุปถาม – ตอบ






